MESNE ZAJEDNICE I NASELjA

Na teritoriji Gradske opštine Voždovac postoje 24 mesne zajednice i 36 naselja, pri čemu su nekadašnji atributi u međuvremenu izgubili prvobitna značenja, ne samo zbog toga što su stara seoska naselja postala deo gradskog tkiva već i zbog toga što se u velikom i moderno organizovanom gradu više ne može govoriti o centru, periferiji i predgrađima,  jer je reč o metropoli sa više međusobno dobro povezanih centara.

Podavalska sela su: Beli Potok, Zuce, Jajinci, Kumodraž (selo), Pinosava, Rakovica (selo) i Ripanj. Karakteristično je da su nekadašnja seoska naselja mnogo starija od onog dela koji se od nastanka smatrao gradskim tkivom. Banjica, na primer, potiče još iz praistorijskog perioda. Tokom prohujalih vekova nestajala je i ponovo nastajala, a sredinom 19. stoleća zabeležena je kao naselje sa tridesetak kuća, 136 stanovnika i 28 poreskih obveznika. Danas je to moderno gradsko naselje.

Beli Potok, rodno mesto Vase Čarapića, verovatno je nastao u drugoj polovini 18. veka, ali se u turskim tefterima naselje pominje još u prvoj polovini 16. stoleća, doduše sa samo desetak domova. Danas je ovde preko 1.100 domaćinstava i više od tri i po hiljade stanovnika.

I Zuce se pominje u turskom popisu iz 1561. godine, a prema predanjima, slovensko naselje ovde je nastalo još u 14. veku. Bržem razvoju ovog i okolnih podavalskih sela doprinela su masovna doseljavanja sa raznih strana u vreme kneza Miloša Obrenovića i kasnije. Jajinci se, takođe, prvi put pominju u turskom popisu iz 1528, a 1717. godine i u austrijskim popisima Beogradskog distrikta.

Kumodraž, u kome je rođen veliki srpski vojskovođa vojvoda Stepa Stepanović, ako je verovati predanjima, veoma je staro naselje. U turskim katastarskim popisima 1530. godine u ovom selu je registrovana 21 kuća. Nepun vek i po kasnije – 1866. godine, u Kumodražu je 66 kuća, 95 „poreskih glava“ i oko 500 stanovnika. Selo tada već ima opštinu i opštinski sud.

Rakovica, selo ispod carigradskog, a kasnije kragujevačkog puta, u turskim izvorima iz 16. veka pominje se kao selo sa dvadesetak domova, ali je izvesno da je naselje sigurno postojalo i ranije oko manastira izgrađenog u drugoj polovini 14. veka i, u vreme Turaka, preseljenog na skrovitije mesto dalje od puta. Ovo “…selo u Posavlju niže kragujevačkog puta u potoku, dva sahata od Beograda“ 1866. godine ima 25 trošnih kuća sa 27 „poreskih glava“ i oko 130 žitelja.

Na području današnjeg Ripnja ruda olova i srebra vađena je još u vreme starih Rimljana. U ataru sela nalaze se tragovi starih naselja iz raznih istorijskih epoha. Po turskim popisima između 1528. i 1560. godine, ovde je od 14 do 25 kuća. Broj domova i stanovnika naglo se povećava u 19. veku – 1821/22. u selu je 112 kuća, 1844. – 444, 1.900. godine – 460, a 1961 – 2.129.